Deri Nedir?

Deri Nedir?

Deri Nedir? Deri (malzeme) Deri, farklı işlenmiş hayvan derisi türlerinin tabaklanması veya kimyasal işlemden geçirilerek çürümeyi önlemek için elde edilen güçlü, esnek ve dayanıklı bir malzemedir.[1] En yaygın deriler sığır, koyun, keçi, at, manda, domuz, foklar ve timsahlar gibi suda yaşayan hayvanlardan gelir.

Deri, giyim, ayakkabı, çanta, mobilya, alet ve spor malzemeleri gibi çeşitli ürünlerin yapımında kullanılabilir.

Deri yapımı 7000 yıldan fazla bir süredir uygulanmaktadır ve bugün önde gelen deri üreticileri Çin ve Hindistan’dır.

Hazırlanma farklı deri üretim süreçleri’ne dayanır.

Deri Nedir?
Deri Nedir?

Dericilik

Dericilik, derinin fiziksel ve kimyasal işlemlere tabi tutulup kullanılacak hale getirilmesidir.

Dericilik çok eski bir sanat dalıdır. Tarihin en eski çağlarından beri insanlar dericilikle uğraşmış, üstünde durup geliştirerek ayakkabı, terlik, elbise, yelken gibi türlü eşyalar yapmışlardır.

Eski Türkler deriden sandıklar, hayvanlar için semerler yaparlardı. Ayrıca deri üstüne işlemeler yaparak süs eşyası olarak kullanırlardı. En güzel deri işleri; Türkler, Araplar, İspanyollar ve Venedikliler tarafından yapılırdı. İspanyollar dericiliği Araplardan öğrenmişlerdir.

O sıralarda Anadolu’nun hemen her köşesinde dericilik gelişmiş haldeydi. İmparatorluk ordusunun koşum takımlarını yapıyorlardı. Fransızlar dericiliğe başladıkları zaman deri teknolojisini Osmanlılardan aldılar.

Deri Nedir?
Deri Nedir?

Türkiye’de modern deri sanayi İstanbul’da II. Mahmud zamanında Beykoz deresinde tabakhane kurularak faaliyete geçmiştir. Burada yapılan deriler ordunun ayakkabı ihtiyacını karşılamak için askeri ayakkabı yapımında kullanılmaya başlanılmıştır. Kurtuluş savaşı sırasında ordunun ayakkabı ihtiyacının büyük bir kısmını karşılamıştır. Deri Nedir?

Daha sonra İstanbul’da Kazlıçeşme’de, Ege bölgesinde ve Anadolunun bazı şehirlerinde özel ve modern deri fabrikaları açılmıştır. Bu fabrikaların ürettiği deriler, kendi ihtiyacı karşıladığı gibi çeşitli yabancı ülkelere de ihraç edilerek Türkiye’ye döviz getirmektedir. Deri üretiminde büyükbaş ve küçükbaş hayvan derilerinden istifade edilir.

Deri Nedir?
Deri Nedir?

Bunlar sığır, keçi, oğlak, koyun ve kuzu derileridir.

Derinin kimyasal yapısı

Deri kimyasal olarak % 55 karbon, % 6-8 hidrojen, %19-25 oksijen, % 14-20 azot, % 0,5-1,5 kükürt, fosfor, demir, iyot ve klordan meydana gelir.

Derinin biyolojik yapısı

% 65 su, % 32.5 protein, % 2 yağ, % 0,5 mineral tuzlardan ve % 0,5 diğer unsurlardan meydana gelir.

Ham derinin korunması (konservasyonu): Konservasyon; kesilen hayvanın sırtından yüzülmüş ham derinin mamul deri eldesi için işlentiye alınmasına kadar geçen süre içerisinde mikroorganizma faaliyetleri sonucu bozulmasını önlemek amacıyla bünyesindeki suyun çeşitli yöntemlerle mikroorganizma faaliyetlerini durdurmak amacıyla yapılan işlemler için kullanılan terimdir. Deri Nedir?

Önemli salamura çeşitleri

Kurutma yoluyla salamura

Asarak veya gererek yavaş yavaş yapılır. Deri, suyunun % 55-65’ini kaybeder. Bu usul Türkiye’de kullanılmaz (sıcak bölge usulüdür).

Tuzlu salamura

Tuz (sodyum klorür) ile yapılan salamuradır. Derinin yüzülen kısmı tuzlanır. Ağırlık kaybı % 4-15 olur.

Piklaj yoluyla salamura

Bu salamura kıl giderme işlemi görmüş koyun, sığır, keçi derilerine uygulanır.
Derinin yapısı üç tabakadan meydana gelir. Deri Nedir?

Üst deri

Derinin % 1 kalınlığını teşkil eder (Epidermis).

Alt deri

Derinin % 14 kalınlığındadır. Yüzme kalıntılarını da üzerinde taşıdığından (yağ ve et) kireşlik işlemi esnasında giderilir (Koryum).

Orta deri

Derinin % 85’ini teşkil eden ve değerlendirilen kısımdır (Sübkitus).
Ham derilerin stoklanacağı ambarlar serin, havadar, güneş görmeyecek şekilde olmalı, haşerelerin üremesine engel olunmalıdır. Deriler yüksek olmayan istifler halinde aralıklı olarak depo edilir. Deri Nedir?

Ham deriden gelen hatalar

Ham deriden gelen hatalar çok çeşitli olabilir:

  • Hayvanın yaşadığı ortamdan gelen izler.
  • Salamura hataları.
  • Kimyasal madde etkileri (demir, bakır, şap, mavi naftalin lekeleri).
  • Kurutma hataları.
  • Yüzme hataları.